🔴 İltihabi Hastalıklar
🔴 Inflammatory Diseases
🔵 Yapısal Bozukluklar
🔵 Structural Disorders
🟡 Ptozis — Kapak Düşüklüğü
🟡 Ptosis — Lid Droop
🟢 Cerrahi & Tedavi
🟢 Surgery & Treatment
sasilik.com.tr · Op. Dr. Süleyman M. Karaatlı
Gözü dış ortamdan koruyan, gözyaşını dağıtan ve ışık miktarını düzenleyen göz kapakları; iltihabi, yapısal, nörojenik ve neoplastik pek çok hastalıktan etkilenebilir.
The eyelids protect the eye from the external environment, distribute the tear film, and regulate incoming light. They can be affected by inflammatory, structural, neurogenic and neoplastic conditions.
En sık neden: ev tozu, akar, polen, kedi/köpek tüyü, küf. Belirtiler: kaşıntı, şişlik, gözyaşı artışı, ışık hassasiyeti, kızarıklık. Tetikleyenden kaçınmak temel hedef; semptomatik ilaç tedavisi eklenir.
Most common triggers: house dust, mites, pollen, cat/dog dander, mould. Symptoms: itching, swelling, epiphora, photophobia, redness. Avoiding the trigger is the primary goal; symptomatic medication is added.
Anti-alerjik damla Anti-allergic dropsYağ bezinin iltihaplanması. Kapakta şişlik, kızarıklık ve ilk günlerde ağrı. Tedavi: antibiyotikli + kortizonlu damla, sıcak kompres. Bulaşıcı değildir.
Inflammation of a meibomian gland. Eyelid swelling, redness and pain in early days. Treatment: antibiotic + steroid drops, warm compress. Not contagious.
Antibiyotik + sıcak kompres Antibiotic + warm compressYağ bezinin ucunun tıkanması sonucu oluşan kist. Ağrısız sert şişlik. Tedavi arpacıkla aynıdır. Medikal tedaviye yanıt vermezse ufak bir cerrahi insizyon ile boşaltılır. Bulaşıcı değildir.
Cyst from obstruction of a meibomian gland opening. Painless firm swelling. Treatment same as hordeolum. If unresponsive to medical treatment, drained with a minor surgical incision. Not contagious.
±Cerrahi insizyon ±Surgical drainageKapak kenarında kızarıklık, kaşıntı, kirpik diplerinde kepeklenme. Kronik seyirli; uzun süre devam edince göz kuruluğuna yol açar. Tedavi medikaldir ve süreklilik gerektirir. Bulaşıcı değildir.
Redness of the lid margin, itching, crusting at the base of lashes. Chronic course; prolonged cases lead to dry eye. Treatment is medical and requires continuity. Not contagious.
Uzun süreli medikal Long-term medicalPreorbital selülit: kapak derisinin infeksiyonu. Orbital selülit: orbitayı tutan daha ağır form — ateş, proptoz, göz hareketi kısıtlılığı eşlik edebilir. Sistemik antibiyotik, gerekirse cerrahi drenaj.
Preseptal cellulitis: infection of the eyelid skin. Orbital cellulitis: more serious form involving the orbit — fever, proptosis, restricted motility may accompany. Systemic antibiotics, surgical drainage if needed.
Sistemik antibiyotik Systemic antibioticsİleri yaşta iyileşmeyen, ağrısız yara → tümörden şüphe! Teşhisi kolaydır. Tam çıkarıldığında tekrarlamaz. Çıkarılan doku mutlaka patolojik incelemeye gönderilmeli. Erken teşhis organ kaybını önler.
Non-healing painless wound in an elderly patient → suspect tumour! Diagnosis is straightforward. Does not recur when completely excised. Excised tissue must always be sent for histopathology. Early diagnosis prevents organ loss.
Patolojik inceleme şart Histopathology mandatoryKaşıntı (en sık), kapak şişliği, sulanma, fotofobi, kızarıklık. Tetikleyenden kaçınılınca belirtiler geriler. İlaç tedavisi semptomatiktir.
Itching (most common), lid swelling, epiphora, photophobia, redness. Symptoms regress on avoiding the trigger. Drug treatment is symptomatic.
Arpacık/şalazyon: şişlik + kızarıklık, başlangıçta ağrı. Blefarit: kapak kenarında kızarıklık + kaşıntı, kepeklenme. Kronik blefarit → göz kuruluğu.
Hordeolum/chalazion: swelling + redness, initial pain. Blepharitis: lid margin redness + itching, crusting. Chronic blepharitis → dry eye.
İleri yaşta iyileşmeyen, ağrısız yara veya kitle. Kapak kenarının düzensizleşmesi. Kirpik kaybı. Kanayan veya kabuklanan lezyon. Erken başvuru hayati.
Non-healing painless wound or mass in elderly. Irregular lid margin. Lash loss. Bleeding or crusting lesion. Early presentation is vital.
Kapak kenarının göze doğru dönmesi; kirpikler kornea ve konjonktivayı sürtünür. Ağrı, kızarıklık, gözyaşı, korneal hasar. Yaşlanma en sık sebep. Tedavi cerrahidir.
Lid margin turning inward; lashes rub the cornea and conjunctiva. Pain, redness, epiphora, corneal damage. Ageing is the most common cause. Treatment is surgical.
Alt kapağın dışa dönmesi; gözyaşı drenajı bozulur, konjonktiva açık kalır. Epifora, kızarıklık, göz kuruluğu. Yaşlanma ve yüz felci başlıca nedenler. Cerrahi tedavi.
Outward turning of the lower lid; tear drainage impaired, conjunctiva exposed. Epiphora, redness, dry eye. Ageing and facial palsy are main causes. Surgical treatment.
7. sinir felcinde orbicularis kasının çalışmaması → göz kapanmaz. Kornea kurur, kızarır, görme bozulabilir, hatta göz kaybı! Geçici felçte: suni gözyaşı + kapama. Kalıcı felçte: üst kapağa altın ağırlık implantı + alt kapak yükseltici cerrahi.
7th nerve palsy → orbicularis muscle failure → eye cannot close. Cornea dries, redness, vision loss, even globe loss! Temporary palsy: artificial tears + patching. Permanent palsy: gold weight implant in upper lid + lower lid elevation surgery.
Göz arkasındaki dokularda artış → gözü öne iter (proptoz). Artan sempatik aktivite → üst kapaklar geriye çekilir → "dehşetli bakış". Aktif dönem: suni gözyaşı, güneş gözlüğü, yüksek yastık. Aktif dönem geçince: göz kası ± kapak cerrahisi.
Increased retrobulbar tissue → forward eye displacement (proptosis). Increased sympathetic activity → upper lid retraction → "stare" appearance. Active phase: artificial tears, sunglasses, head elevation. Post-active: ocular muscle ± lid surgery.
Kaşta ve üst kapakta düşme, ciltte bollaşma, alt kapak kenarında içe/dışa dönme, yağ torbalanması veya çöküklük. Bunların bir kısmı kalıtsal olarak gençlerde de görülebilir. Tüm değişiklikleri cerrahi olarak düzeltmek mümkündür.
Brow and upper lid drooping, skin laxity, entropion/ectropion of lower lid, fat herniation or hollowing. Some can appear in young individuals due to heredity. All can be surgically corrected.
Göz kapağı en ince ve en iyi kanlanan cilttir; hızlı iyileşir. Kesik yaralanmalarda deneyimli hekim tarafından uygun dikiş şart. İç kapak yaralanmalarında önce gözyaşı yollarının kesilip kesilmediği kontrol edilmeli; kesilmişse önce onarılmalıdır.
Eyelid skin is the thinnest and best-vascularised; heals rapidly. Lacerations must be sutured correctly by an experienced surgeon. In medial lid injuries, first check whether the lacrimal canaliculi are severed; if so, repair them first.
Kapak bozuklukları yalnızca görünümü etkilemez; koruma işlevi bozulduğunda göz yüzeyi hasar görebilir, görme azalabilir ve organ kaybı yaşanabilir.
Eyelid disorders do not only affect appearance; when protective function is impaired, the ocular surface can be damaged, vision reduced, and the globe may be lost.
Lagoftalmi, entropion/kirpik sürtünmesi veya ektropion; korneal epiteli hasar görmesine neden olabilir. Enfeksiyon, ülser ve kalıcı görme kaybı riski taşır.
Lagophthalmos, entropion/trichiasis or ectropion can damage the corneal epithelium. Carries risk of infection, ulceration and permanent vision loss.
Konjenital ptozis, deprivasyon ambliyopisine yol açabilir. Görme aksını kapatan kapak düşüklüğünde acil cerrahi endike olabilir.
Congenital ptosis can cause deprivation amblyopia. Urgent surgery may be indicated if ptosis occludes the visual axis.
Medial kapak yaralanmalarında kanalikül hasarı gözden kaçabilir. Onarılmadan kapatılırsa kalıcı epifora (gözyaşı akması) gelişir.
Canalicular injury can be missed in medial lid lacerations. If closed without repair, permanent epiphora (tearing) will develop.
| Tip | Sebep | Klinik İpucu | Tedavi | Type | Cause | Clinical Clue | Treatment |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Aponevrotik | Aponeurotic | Levator aponevrozunun uzaması / ayrılması | Levator aponeurosis stretching / disinsertion | İyi levator fonksiyonu, derin kapak katlantısı | Good levator function, high lid crease | Cerrahi (aponevrotik onarım) | Surgery (aponeurotic repair) |
| Miyojenik | Myogenic | Levator kasının zayıflaması (kronik oftalmopleji) | Levator muscle weakness (chronic ophthalmoplegia) | Göz hareketi kısıtlılığı eşlik eder | Accompanying restricted ocular motility | Medikal + cerrahi (frontalis askısı) | Medical + surgery (frontalis sling) |
| Nörojenik | Neurogenic | 3. sinir felci, Horner sendromu | 3rd nerve palsy, Horner syndrome | DM/HT: 3 ayda kendiliğinden düzelir; Anevrizma: acil! | DM/HTN: resolves in 3 months; Aneurysm: urgent! | Sebebe yönelik; cerrahi sonra | Address cause; surgery later |
| Nöromüsküler | Neuromuscular | Miyastenia Gravis | Myasthenia Gravis | Gün içinde artan ptozis, ± diplopi | Ptosis worsening during the day, ± diplopia | Ağırlıklı medikal | Primarily medical |
| Mekanik | Mechanical | Tümör, ödem, nedbe dokusu | Tumour, oedema, scar tissue | Kapağı ağırlaştıran kitle | Mass weighing down the lid | Sebebi ortadan kaldır | Remove the cause |
| Yalancı Ptozis | Pseudo-Ptosis | Mikroftalmi, anoftalmi, uygunsuz protez, blow-out | Microphthalmia, anophthalmia, poor prosthesis, blow-out | Kapak aslında normal; göz küçük/yok | Lid itself is normal; globe small/absent | Altta yatanı düzelt | Correct the underlying cause |
3. sinir felcinde ağrılı ptozis + pupil midriazisi → arka kommunikan arter anevrizmasını ekarte et! Acil MRA/anjiografi şarttır. Gecikme ölümcül olabilir.
In 3rd nerve palsy, painful ptosis + pupil mydriasis → rule out posterior communicating artery aneurysm! Urgent MRA/angiography mandatory. Delay can be fatal.
Görme aksını kapatan konjenital kapak düşüklüğü deprivasyon ambliyopisine yol açar. Acil cerrahi endikasyon olabilir. Ptozis cerrahisi sonrası yakın takip şarttır.
Congenital ptosis occluding the visual axis causes deprivation amblyopia. Urgent surgical indication may exist. Close follow-up after ptosis surgery is essential.
Gün içinde artan ptozis, yorgunlukla kötüleşme, ± çift görme. Tensilon (edrophonium) testi + Anti-AChR antikoru. Ağırlıklı medikal tedavi; nadiren cerrahi.
Ptosis worsening during the day, worsening with fatigue, ± diplopia. Tensilon (edrophonium) test + Anti-AChR antibody. Primarily medical; surgery rarely needed.
Göz çevresine uygulanan yanlış botulinum enjeksiyonu levator kasını etkileyerek geçici ptozis (ve hatta çift görme) yapabilir. Kendiliğinden 3 ayda geçer. Tedavi gerekmez.
Incorrectly placed periocular botulinum injection may affect the levator muscle, causing transient ptosis (and even diplopia). Resolves spontaneously in 3 months. No treatment needed.
Levator fonksiyonu iyi olduğunda tercih. Aponevrotik ptoziste aponevrozu onar, miyektomi veya katlama. Kapak yüksekliği ameliyat sırasında ayarlanır.
Preferred when levator function is good. For aponeurotic ptosis: repair aponeurosis, myectomy or tucking. Lid height is adjusted intraoperatively.
Levator fonksiyonu zayıf veya yoksa: kapak cilt altından kaş kasına (frontalis) asılır. Hasta kaşını kaldırarak gözünü açabilir. Konjenital veya ağır miyojenik ptoziste.
When levator function is weak or absent: lid is suspended to the frontalis muscle subcutaneously. Patient opens the eye by raising the brow. Used in congenital or severe myogenic ptosis.
Lokal anestezi. Bilateral düşüklükte eşzamanlı cerrahi. Aynı gün eve dönüş. Arzu edilen yükseklik elde edilemezse birkaç gün içinde revizyon. Ameliyat sonrası göz kuruluğu ve lag açısından takip şart.
Local anaesthesia. Simultaneous bilateral surgery when bilateral. Same-day discharge. Revision within days if desired height not achieved. Post-op follow-up essential for dry eye and lagophthalmos.
Kontraendikasyonlar ve uyarılar: Göz kapanamaması, göz hareketi yokluğu, göz yüzeyi kuruluğu olan olgularda ptozis düzeltilmeyebilir veya az düzeltme yapılabilir. Kalıcı çift görme gelişebilecek olgularda ptozis düzeltilmemelidir. Bu hastalarla ayrıntılı görüşme ve ortak karar alma süreci şarttır.
Contraindications and cautions: Ptosis may not be corrected, or may be undercorrected, in cases with lagophthalmos, absent ocular motility, or ocular surface dryness. Ptosis should not be corrected in cases where permanent diplopia may result. A detailed discussion and shared decision-making process with the patient is mandatory.
Anti-alerjik / antihistaminik damla. Antibiyotik ± kortizon. Sıcak kompres. Blefarit: uzun süreli kapak hijyeni + yağ bezleri masajı. Şalazyon medikal yanıt vermezse insizyon.
Anti-allergic / antihistamine drops. Antibiotic ± steroid. Warm compress. Blepharitis: long-term lid hygiene + meibomian gland massage. Chalazion: incision if unresponsive to medical treatment.
Medikal önce Medical firstGeçici felç: Suni gözyaşı, kapama, sık kontrol. Kalıcı felç: Üst kapağa altın ağırlık implantı (istemli kapama sağlar) + alt kapak yükseltici cerrahi.
Temporary palsy: Artificial tears, lid patching, frequent review. Permanent palsy: Gold weight implant in upper lid (enables voluntary closure) + lower lid elevation surgery.
Altın ağırlık Gold weightKesin tedavi cerrahidir. Geçici çözüm olarak bant veya suni gözyaşı. Cerrahi yöntem, sebebine ve hastanın yaşına göre (deri kısaltma, tarsal şerit vb.) planlanır.
Definitive treatment is surgical. Temporary: tape or artificial tears. Surgical method planned according to cause and patient's age (skin shortening, tarsal strip, etc.).
Cerrahi SurgicalAktif dönem: Suni gözyaşı, güneş gözlüğü, yüksek yastık, gece kapama. Aktif dönem sonrası: Önce göz kası cerrahisi (varsa kayma), sonra kapak cerrahisi — sıra önemlidir!
Active phase: Artificial tears, sunglasses, head elevation, taping at night. Post-active: First ocular muscle surgery (if deviation exists), then lid surgery — order matters!
Sıra: kas → kapak Order: muscle → lidYaşlanmaya bağlı üst kapak bollaşması, alt kapak yağ torbası ve cilt sarkması. Lokal anestezi, ayaktan. Aynı zamanda görme alanını genişletebilir. Hem fonksiyonel hem estetik sonuç.
Age-related upper lid skin redundancy, lower lid fat herniation and skin laxity. Local anaesthesia, outpatient. Can simultaneously improve visual field. Both functional and aesthetic outcome.
Lokal anestezi Local anaesthesiaTam çıkarıldığında tekrarlama yoktur. Patolojik inceleme zorunludur. Büyük eksizyonlarda kapak rekonstrüksiyonu (rotasyon flebi, greft) gerekebilir. Erken müdahale organ ve görme kaybını önler.
No recurrence when completely excised. Histopathology mandatory. Large excisions may require lid reconstruction (rotation flap, graft). Early intervention prevents organ and vision loss.
Histoloji zorunlu Histology mandatoryÖzellikle ptozis ve blefaroplasti sonrası görülebilir. Kapak pozisyonu değişince gözyaşı dağılımı etkilenir. Suni gözyaşı ile yönetilir; ciddi vakalarda punktum tıkacı veya ek tedavi gerekebilir.
Can occur especially after ptosis and blepharoplasty. Altered lid position affects tear distribution. Managed with artificial tears; punctal plugs or additional treatment may be needed in severe cases.
Levator fonksiyonu zayıf olan ptozis olgularında ameliyat sonrası uyku sırasında kapak açık kalabilir. Bu önceden öngörülmeli ve hasta uyarılmalı; geceleri göz kapama bandi veya jel kullanılmalıdır.
In ptosis cases with poor levator function, the lid may remain open during sleep post-operatively. This should be anticipated and the patient warned; overnight lid taping or lubricant gel should be used.
Ptozis cerrahisinde kapak yüksekliği veya şeklinden memnun olmayan olgularda ameliyattan birkaç gün içinde revizyon ile simetrik sonuç elde edilebilir. Bu durum komplikasyon değil, yöntemin avantajıdır.
In ptosis surgery, patients unsatisfied with lid height or contour can have revision within days for a symmetric result. This is not a complication but an advantage of the technique.